Diş Çıkarma: Zor Günleri Kolaylaştırmak
Huysuzluk, salya, kemirme isteği… Diş çıkaran bebeğini nasıl rahatlatırsın, hangi yöntemlerden uzak durmalısın ve hangi belirtiler dişle ilgili değildir?
Derin bir nefes al. Diş çıkarmak bazı bebeklerde neredeyse fark edilmeden geçerken bazıları için birkaç huzursuz gün ve gece demektir. İlk diş çoğu zaman altıncı ay civarında görünür, ama daha erken ya da daha geç çıkması da normaldir. Diş dişetini yarıp çıkarken bebeğin hassas, huzursuz ve kemirmeye meraklı olabilir. Bu zor günler geçicidir ve onu rahatlatmak için yapabileceğin basit şeyler var. Aynı derecede önemli olan bir şey daha var: Her huzursuzluğu dişe bağlamamak.

Diş çıkarmanın belirtileri
Bebekten bebeğe değişse de şunlar sık görülür:
- Dişetinde kızarıklık, şişlik ve hassasiyet.
- Salyada artış; çenede ve boyunda salyaya bağlı hafif kızarıklık.
- Elini, oyuncaklarını ya da eline geçen her şeyi kemirme isteği.
- Yanaklarda kızarıklık, huysuzluk ve bölünen uyku.
- Bazı bebeklerde vücut ısısında hafif bir yükselme; ancak bu 38 derecenin altında kalır.
Diş çıkarma yüksek ateşe, belirgin ishale, öksürüğe ya da uzun süren halsizliğe yol açmaz. Bu belirtiler varsa onları diş çıkarmaya bağlama; başka bir nedeni olabilir ve ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Bebeğini rahatlatmanın yolları
- Diş kaşıyıcı: Buzdolabında soğutulmuş, sağlam ve tek parça bir diş kaşıyıcı ver. Dondurucuya koyma; donmuş, sertleşmiş kaşıyıcı dişetini incitebilir.
- Parmak masajı: Ellerini iyice yıkadıktan sonra temiz parmağınla dişetine nazikçe bastırarak masaj yap.
- Soğuk ve temiz bir bez: Islatılıp buzdolabında soğutulmuş temiz bir bezi, sen yanındayken kemirmesine izin ver.
- Salyayı sık sık sil: Yumuşak bir bezle çenesini kuru tutmak ciltteki tahrişi azaltır.
- Ek gıdaya başladıysa: Soğuk ve yumuşak yiyecekler iyi gelebilir; yemek yerken mutlaka yanında ol.
- Sarılmak ve oyalamak: Kucak, oyun ve dikkatini başka yöne çekmek de en etkili yöntemler arasında.
İlk diş göründüğünde diş fırçalamaya başlamanın zamanı da gelmiştir; nasıl yapacağını aile hekimine ya da diş hekimine sor.

Uzak durulması gerekenler
- Kehribar, ahşap ya da benzeri diş kolyeleri ve bileklikleri kullanma. İşe yaradıklarına dair bir kanıt yoktur; boyna dolanma ve boncuklar koparsa boğulma riski taşırlar.
- Uyuşturucu diş jellerini doktorun ya da eczacın özellikle önermedikçe kullanma. Bazı içerikler küçük bebeklerde ciddi yan etkilere yol açabilir.
- Bitkisel diş tozları, homeopatik tabletler ya da internette satılan karışımlar yerine eczacına danış.
- Bal ya da şeker sürülmüş emzik veya kaşıyıcı verme; bir yaşından önce bal asla verilmemeli.
- Dişetini sert bir nesneyle ovma, kesmeye ya da delmeye çalışma.
- Kırılabilecek ya da küçük parçaları kopabilecek kaşıyıcılardan kaçın.
Bebeğin çok huzursuzsa ve ağrı için bir ilaç vermeyi düşünüyorsan, bebeğine uygun olup olmadığını ve dozunu mutlaka doktoruna ya da eczacına sor.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Diş çıkarma tek başına bebeği ciddi şekilde hasta etmez. Şu durumlarda başka bir neden olabileceğini düşün ve doktoruna başvur:
- 38 derece ve üzeri ateş; üç aydan küçük bebekte beklemeden.
- Bir günden uzun süren ishal ya da kusma, beslenmeyi reddetme.
- Islak bezlerin azalması ya da susuzluk belirtileri.
- Bebeğin her zamankinden çok uykulu, gevşek ya da teselli edilemez olması.
- Dişetinde kabarcık, akıntı ya da ağızda yaralar; ağız içinde silinmeyen beyaz plaklar.
- On sekiz aylık olduğu halde hiç diş çıkmamışsa, bunu rutin kontrolde konuş.
Nefes darlığı, solmayan döküntü, havale ya da tepkisizlik varsa hemen 112'yi ara.
Kaynaklar (3)
- Baby teething symptoms, NHS (İngiltere)
- Teething & tooth care, American Academy of Pediatrics (AAP) · HealthyChildren.org
- Türk Pediatri Kurumu, Türk Pediatri Kurumu
Kaynakların son gözden geçirmesi: Ekim 2026. Yazı Minik Kalp için hazırlandı ve bu kurumların yayımladığı bilgilere dayanır.


