Testler ve Taramalar

İkili, Üçlü ve Dörtlü Tarama Testleri

Tarama testleri ne zaman yapılır, neyi ölçer ve sonuçlar ne anlama gelir? Tarama ile tanı arasındaki farkı anlamak için.

  • 2 dk okuma
  • Son güncelleme:
  • 3 kaynak

Gebelikte yapılan tarama testleri, bebekte Down sendromu gibi bazı kromozom farklılıklarının ve açık nöral tüp defektlerinin olasılığını tahmin etmeye yarar. Burada en önemli nokta şudur: Bu testler tanı koymaz, yalnızca risk hesaplar. Yani yüksek risk sonucu bebeğinde mutlaka bir sorun olduğu anlamına gelmez; düşük risk sonucu da her şeyi tamamen dışlamaz. Bu testleri yaptırmak isteğe bağlıdır ve hangi testin sana uygun olduğuna doktorunla birlikte karar verirsin.

İkili test

İkili tarama, gebeliğin 11. haftası ile 14. haftasının başı arasında yapılır. Annenin kanında PAPP-A ve serbest beta hCG adlı iki madde ölçülür ve aynı dönemde ultrasonla bebeğin ense kalınlığına bakılır. Bu sonuçlar annenin yaşı, kilosu ve gebelik haftasıyla birlikte özel bir programla değerlendirilerek bir risk oranı hesaplanır. İkili test, erken dönemde yapılması ve ultrason bulgusuyla birleşmesi sayesinde oldukça değerli bir taramadır. Kan alımı için aç olman gerekmez.

Hamile kadın ve partneri klinik bekleme salonunda oturuyor.

Üçlü ve dörtlü test

İkili testi kaçırdıysan ya da doktorun ek bilgi istiyorsa, gebeliğin 15 ile 22. haftaları arasında üçlü veya dörtlü tarama yapılabilir. En doğru sonuç genellikle 16 ile 18. haftalar arasında alınır. Üçlü testte AFP, hCG ve östriol; dörtlü testte bunlara ek olarak inhibin A ölçülür. Bu testler kromozom farklılıklarının yanı sıra omurilik açıklığı gibi nöral tüp defektleri hakkında da bilgi verir. Gebelik haftasının doğru hesaplanması, sonuçların güvenilirliği için çok önemlidir.

Hücre dışı DNA testi

Gebeliğin 10. haftasından itibaren yapılabilen hücre dışı DNA testi, annenin kanında dolaşan ve plasentadan kaynaklanan DNA parçalarını inceler. Down sendromu başta olmak üzere bazı kromozom farklılıklarını yakalamada klasik taramalardan çok daha duyarlıdır. Yine de bir tarama testidir; yüksek riskli bir sonuç mutlaka tanı testiyle doğrulanmalıdır. Her merkezde bulunmayabilir ve genellikle ücretlidir. Bu testin senin için uygun olup olmadığını, avantajlarını ve sınırlılıklarını doktorunla konuşabilirsin.

Bir çift doktorla sonuçları sakin bir şekilde konuşuyor.

Sonuç yüksek riskli çıkarsa

Yüksek risk sonucu almak çok korkutucu olabilir, ama önce derin bir nefes al: Bu sonucu alan kadınların büyük çoğunluğunun bebeği sağlıklıdır. Doktorun sonucu ayrıntılı olarak açıklayacak, gerekirse ileri ultrason, hücre dışı DNA testi ya da kesin tanı için koryon villus örneklemesi veya amniyosentez gibi seçenekleri anlatacaktır. Bu kararları acele etmeden, sorularını sorarak ve gerekirse bir genetik danışmanla konuşarak verebilirsin. Hangi yolu seçersen seç, bu senin ve ailenin kararıdır.

Kaynaklar (3)

  1. Screening for Fetal Chromosomal Abnormalities (Practice Bulletin No. 226), ACOG · 2020
  2. Antenatal care (NG201), NICE · 2021
  3. Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi, T.C. Sağlık Bakanlığı

Kaynakların son gözden geçirmesi: Ekim 2026. Yazı Minik Kalp için hazırlandı ve bu kurumların yayımladığı bilgilere dayanır.