Testler ve Taramalar

Şeker Yükleme Testi (OGTT)

Gebelik diyabeti taraması nasıl yapılır, teste nasıl hazırlanmalısın ve sonuçlar ne anlama gelir?

  • 2 dk okuma
  • Son güncelleme:
  • 4 kaynak

Gebelik hormonları, vücudun insülini kullanma şeklini değiştirir. Bazı kadınlarda bu durum, gebeliğe özgü yüksek kan şekeri, yani gebelik diyabetiyle sonuçlanır. Gebelik diyabeti çoğu zaman hiçbir belirti vermez; bu yüzden tüm gebelere genellikle 24 ile 28. haftalar arasında şeker yükleme testi yapılması önerilir. Risk faktörleri olan kadınlarda test daha erken de yapılabilir. Erken fark edildiğinde gebelik diyabeti çoğunlukla beslenme düzenlemesi ve hareketle kontrol altına alınabilir.

Test nasıl yapılır?

Türkiye'de sık kullanılan yöntem 75 gramlık tek aşamalı testtir. Sabah aç karnına kan şekerin ölçülür, ardından içinde 75 gram glukoz bulunan şekerli bir sıvıyı birkaç dakika içinde içersin. Birinci ve ikinci saatin sonunda yeniden kan alınır. Bazı merkezlerde ise önce 50 gramlık bir tarama testi yapılır, sonuç yüksekse 100 gramlık uzun test istenir. Test boyunca oturarak beklemen, yürüyüş yapmaman, bir şey yememen ve su dışında bir şey içmemen gerekir; çünkü bunlar sonucu değiştirebilir.

Teste nasıl hazırlanmalı?

Testten önceki günlerde karbonhidratlardan kaçınma; normal ve dengeli beslenmeye devam et, çünkü aşırı kısıtlama yanlış sonuçlara yol açabilir. Testten önceki gece en az sekiz saat aç kalman gerekir; bu sürede yalnızca su içebilirsin. Yanına kitap, kulaklık ya da şarj aleti alarak iki saatlik bekleme süresini daha keyifli geçirebilirsin. Şekerli sıvı bazen bulantı yapabilir; soğuk olarak ve düzenli yudumlarla içmek yardımcı olur. Test bittikten sonra yemek için yanına sağlıklı bir atıştırmalık al.

Hamile kadın evde dengeli bir akşam yemeği yiyor.

Sonuçlar ne anlama geliyor?

Tek aşamalı testte açlık değerinin 92, birinci saat değerinin 180 ya da ikinci saat değerinin 153 mg/dL veya üzerinde olması, yani bu değerlerden herhangi birinin aşılması, gebelik diyabeti tanısı koydurur. Sonucunu mutlaka doktorunla birlikte değerlendir. Test sonucu normalse genellikle bu gebelikte tekrar edilmesi gerekmez. Testin bebeğe zarar verdiğine dair yaygın endişeler bilimsel olarak doğrulanmamıştır; içilen şeker miktarı tatlı bir içecek ve bir dilim pastayla alınabilecek miktara yakındır ve test, sağlığın için çok önemli bilgiler sağlar.

Hamile kadın bekleme salonunda kitap okuyarak bekliyor.

Gebelik diyabeti tanısı alırsan

Bu tanıyı almak seni korkutabilir, ama doğru yönetildiğinde gebelik diyabeti olan kadınların büyük çoğunluğu sağlıklı bebekler dünyaya getirir. Tedavinin temelini düzenli öğünler, karbonhidratların gün içine dengeli dağıtılması ve günlük hareket oluşturur. Evde kan şekerini ölçmeyi öğrenirsin. Bazı kadınlarda insülin gerekebilir; insülin bebeğe zarar vermez. Gebelik diyabeti genellikle doğumdan sonra düzelir, ancak ileride tip 2 diyabet riskini artırdığı için doğumdan sonra da kontrollerini aksatmamak önemlidir.

Kaynaklar (4)

  1. International Association of Diabetes and Pregnancy Study Groups Recommendations on the Diagnosis and Classification of Hyperglycemia in Pregnancy, IADPSG (Diabetes Care) · 2010
  2. Diagnostic Criteria and Classification of Hyperglycaemia First Detected in Pregnancy, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) · 2013
  3. Gestational Diabetes Mellitus (Practice Bulletin No. 190), ACOG · 2018
  4. Diabetes Mellitus ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu, Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği

Kaynakların son gözden geçirmesi: Ekim 2026. Yazı Minik Kalp için hazırlandı ve bu kurumların yayımladığı bilgilere dayanır.